της Μαρίζας Ντεκάστρο
Μία από τις σταθερές της παιδαγωγικής είναι η ενεργητική μάθηση, δηλ. ο προσανατολισμός των παιδιών στην έρευνα. Ένα από τα δέλεαρ των εκπαιδευτικών πρακτικών είναι οι «ασκήσεις» που περιλαμβάνουν γρίφους και μυστήρια. Το κάνει και η λογοτεχνία με τον τρόπο της ώστε να ερεθίσει την έμφυτη περιέργεια των παιδιών.
Το μυθιστόρημα της Κατερίνας Λαγού, Ιωάννης Κ., Το χρονικό ενός μυστηρίου είναι το καλύτερο πρόσφατο παράδειγμα. Η αφήγηση πλέκεται γύρω από τις συνθήκες της δολοφονίας του Καποδίστρια: οι Μαυρομιχαλαίοι έδρασαν μόνοι τους; Συντάχτηκαν με τους πολιτικούς αντιπάλους του κυβερνήτη; Υπήρξε δάκτυλος των Μεγάλων Δυνάμεων; Ποιος όπλισε τελικά τα χέρια των συνωμοτών;
Η συγγραφέας στήνει ένα πρωτότυπο παιχνίδι λογικών υποθέσεων και συλλογισμών όπου ιστορικές πηγές, συζητήσεις με καποδιστριολόγους και νεότερες μελέτες συνδιαλέγονται με τον νεαρό πρωταγωνιστή Ιάσονα ο οποίος λατρεύει την κλασική αστυνομική λογοτεχνία.
Ο Ιάσονας αντιπροσωπεύει το ζωηρό φιλέρευνο παιδί με την αχαλίνωτη περιέργεια. Έτσι, χρησιμοποιεί όσα έχει αποκομίσει από τις μεθόδους των αγαπημένων του ντετέκτιβ και οργανώνει στα μέτρα του, με επιμονή και σύστημα, τα δεδομένα (τα οποία καμιά φορά τον ξεπερνούν αφού δεν έχει το κατάλληλο υπόβαθρο) και προχωράει βήμα βήμα προς τη λύση του μυστηρίου Δολοφονία Καποδίστρια, η οποία φυσικά δεν υπάρχει!
Η συγγραφέας δεν συνθέτει μια ιστορική φαντασία η οποία θα φαλκίδευε την ιστορική έρευνα, αλλά δείχνει τις δυσκολίες, τις παραμέτρους και τα ζητούμενα που ορίζουν τη δουλειά των ιστορικών. Ο ήρωας το αντιλαμβάνεται στο τέλος, όπως ελπίζω και οι αναγνώστες. Σημειώνω επίσης ότι για να είναι πιστευτό το μυστήριο, έπρεπε η τρομερά συναρπαστική μεγάλη Ιστορία να εγγράφεται στο σώμα του κειμένου. Η συγγραφέας κεντάει πάνω της χωρίς ουδεμία διδακτική χροιά. Το απόλαυσα!